اعتیاد زنان یکی از ناشناختهترین آسیبهای اجتماعی ایران به شمار میرود. از یک سو، مسئولان از افزایش گرایش زنان به مصرف مواد در سالهای اخیر خبر میدهند و از سوی دیگر، درمانگران معتقدند انگ اجتماعی باعث شده است بسیاری از زنان به دلیل مراجعهنکردن برای درمان، هرگز در آمارهای رسمی ثبت نشوند.
گزارش جدید سازمان ملل از وضعیت مصرف انواع مواد اعتیادآور در سراسر جهان نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، تعداد مصرفکنندگان مواد نسبت به سال ۲۰۲۳ حدود ۱۵ میلیون نفر افزایش داشته ولی در این سال حدود یک میلیون نفر از تعداد معتادان جهان کاسته شده است.
بحران در حوزه درمان اعتیاد، دیگر تنها به کمبود یک دارو یا افزایش قیمت چند قلم داروی جایگزین محدود نمیشود. مجموعهای از اتفاقات که طی ماههای اخیر رخ داده، از اختلال در زنجیره تأمین دارو گرفته تا افزایش هزینههای مراکز درمانی، نگرانیهایی را درباره آینده شبکه درمان اعتیاد کشور ایجاد کرده است
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت درباره باور رایج میان جوانان مبنی بر اعتیادآور نبودن «گل»، بیضرر بودن ویپ، قابل کنترل بودن مصرف تفننی و مصون بودن برخی افراد از اعتیاد توضیحاتی ارائه کرد.
مختار سائقى بازیگری که بیشتر با نقشها و شخصیت هاى معتاد شناخته مى شود در گفتوگو با مازیار لرستانى از یکى از سختترین دوره هاى زندگیاش مى گوید؛ دورانى که درگیر اعتیاد بود و تصمیمى گرفت که مسیر زندگی اش را یکبار براى همیشه تغییر داد. او روایت مى کند که در زمان فیلمبردارى سریال «شب هاى برره» اعتیاد را براى همیشه کنار گذاشت و مسیر تازهاى را آغاز کرد.
استفاده از دُزهای پایین ماریجوانا، سیاستی است که کشورهایی از جمله هلند از دهه ۷۰ قرن گذشته به اجرا درآوردهاند؛ رویکردی که با هدف جدا کردن بازار موادمخدر سبک از مواد سنگین و کاهش آسیبهای اجتماعی شکل گرفته است.
یک پژوهشگر اعتیاد میگوید: شربت تریاک در مراکز درمان خیلی خیلی کم شده و سهمیهها تا ۸۰ درصد پایین آمده ولی این شربت در بازار آزاد و با قیمتهای بالا موجود است و این نشان میدهد که از یک جایی نشت میکند.
عوارض شربت تریاک از متادون خیلی کمتر است. قیمت شربت تریاک هم به لحاظ اقتصادی از تریاک مناسبتر است. مثلا اگر شخصی یک میلیون تومان پول تریاک بدهد، برای درمان با این شربت ۲۰۰ هزار تومان میپردازد و این مسئله به نفع اقتصاد خانوار است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به تفاوت شقایق الیفرا و خشخاش توضیح داد که این گیاه امکان استحصال فردی ندارد و فرآیند استخراج آن فقط در کارخانهها، زیر نظر پروتکلهای بینالمللی و با نظارت کامل انجام میشود.
بیشترین ماده مخدری که این روزها توسط افراد نوجوان و جوان مصرف میشود، مخدر گل است؛ مخدری که برخلاف نام زیبایش، سیاهی و تباهی را برای فرد مصرفکننده خود رقم میزند و عوارض بسیاری را به جا میگذارد.
مدیر کل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر هشدار داد که سن شروع مصرف مواد مخدر در ایران به ۱۴ تا ۱۵ سال کاهش یافته و اوج مصرف بین ۲۰ تا ۲۵ سال باقی مانده است.
دکتر محمدعلی فلاحزاده درباره عوارض استفاده از ماده مخدر گل گفت: گیاهی به نام «شاهدانه» وجود دارد که بشر ۱۰ هزار سال از آن استفاده میکرده و در اوایل از آن استفادههایی دیگری میشد.
مصرفکنندگان گل و حشیش میتوانند ترغیب به خودکشی پیدا کرده یا دچار جنون ماندگار شده و به نوعی به بیمار روانی تبدیل شوند، گفت: این اتفاق به این خاطر رخ میدهد که بالانس میانجی شیمیایی و گیرندهها در مغز تغییر پیدا میکند.
یک پژوهشگر و تحلیلگر اعتیاد میگوید: یکی از بیماران سابقم میگفت تا قبل از جنگ، هر موقع با فروشنده موادمخدر تماس میگرفتم مواد را خیلی زود به دستم میرساند، اما در جنگ اخیر بعد از چندین بار تماس ۲ روز طول کشید تا برایم مواد بیاورد و خب اتفاقات این چنینی و تاخیر دو روزه را در تامین و تهیه موادمخدر تا حالا ندیده بودم.
مراکز درمان سرپایی انواعی از داروهای آگونیست را با اهدافی از جمله اصلاح اختلالات حاصل از مصرف مواد، پیشگیری از عود، بهبود عملکرد و در نهایت قطع مصرف مواد مخدر توسط مراجعهکنندگان ارائه میدهند که عمدهترین آن متادون، بوپرنورفین و تنتور اپیوم (شربت تریاک) هستند.